"Dizi"ceksin Bunların Hepsini

Acısıyla tatlısıyla nice dizileri bitirdik.

Eskilerin yerinin dolmaması bir yana, yenilerini de eskittik, eskitecek yeni yeniler de ediniyoruz.

Bir İkinci Bahar vardı sahi, sonra Hayat Bilgisi...

Bitmek bilmeyen ve sıkıcı gelsin gelmesin izlemek zorunda hissettiğimiz Bizimkiler, ardından onların yaz versiyonu Yazlıkçılar.

Bir Kurtuluş vardı hatta.
Hele de Küçük Ağa!!!

Sırf o Küçük Ağa için Akşehir Tren İstasyonu yanında bir ev edinmek istiyorum.

Benim gibi eski kafalı bir insana yabancı dizi dediğiniz zamanlarda bile ağzından duyacağınız isimler Aşk Gemisi'dir, Dallas'tır, Bonanza'dır, hatta Köklerdir.

Kökler'de Kunta Kinte'nin ve onun neslinin hayatını izledikten sonra hakikaten bazı zencilere pis zenci diyesim geliyor. Dizi değil o, başka birşey...

Yani hiç öyle Lost ile, Prison Break ile gelmeyin bana, hadi onlarla gelin gelecekseniz ama asla ve de kat'a Twilight demeyin!

Modernizm 80 The City izlemek,  kadın dünyasının nabzını tutmak Sepete Doldurulmuş Ev Kadınlarını izleyemek olmamalı bence!...

Onların en umutsuz, en Desperayt halleri bile benim 43 sene çalışan anacağızımın emeklilik ikramiyesini solda sıfır bırakır fakirliktedir; en sıkıntılı zamanlarında takıldıkları eğlenceler tanıdığım en açık görüşlü insanı bile oha falan eder; en ev kadını halleri bile yine benim memleketimde cumhurleydisinden daha fazla sükse yapar...

Ha seven seviyordur.
Zaten kimsenin sevgisine zerre kadar laf etmem.
Kendimi zevksizlikle suçlarım ama asla demem bunu.

Lakin bir Halit Ziya Uşaklıgil'in Ölümsüz Romanından Aşk-ı Memnu atlattık ülkece ya...

Bihterin Kanlı Göğüslerinde kan fetişizmini tattık aylarca meraktan pörtlemiş gözlerimizle.

Sarışın bir Behlül'ün kederden, esmer, kavruk bir oğlana dönüşmesine şahit olduk!

En son 30 sene önce Kadir İnanır'ın polisiye bir filminde görmüştük bu tek gecede saç rengi değişmesi olayını. (Orada saç beyazlaşıyordu ama)

Kolay mı ya!

Üstelik gayet de izledik, gayet de tatmin olduk, hiç birbirimizi kandırmayalım şimdi. Ayıla bayıla, amaaan çok banaaağl, ufff çok sıkıcııı, amaaan romanla alakası yok diye diye bal gibi de izledik, çay gibi de izledik.

İhtiyacımız var çünkü iyi niyetleri suistimal edilen bir insanın ne denli azaplar içerisinde kıvrandıp sonunda dimdik ayağa kalkabileceğini görmeye.

Tamam, Adnan Bey'in boynuz çatalları Ortadoğu ve Balkanları bile aştı ama olsun, yine de kendimizi onun yerine koymayı sevdik.


------------------------------


Zaten biz sevdik ki bu denli etkili oldu, klasik bir tabirle onları biz yarattık.

Misal bir Sinekli Bakkal da vardı bir ara, iki bölüm sonra yayından kalktı.

Onu seven biz değildi, bendim.
Şemsi İnkaya'nın şerrrrrrefsiz baba rolünden sıkılmıştı millet.
Her ne kadar Sinekli Bakkal gibi bir eser bundan çok daha fazla şey ihtiva etse de.

Sonra Rasim Öztekin'in bir Suç Dosyası vardı.

O da 4-5 bölüm dayanbildi.
Hatta itiraf edeyim, o diziyi sırf, şu bir zamanlar Digiturk reklamlarında "Merhaba ben karşı komşunuz maarve, digitürk'te bir film izliyordum ama çok korktum, elimi tutsanız da beraber izlesek" diyen Yonca Oskay hatrına izliyordum. Dizide adli tabipti ama benim gönlümün de tabibiydi gıyaben :)

Bak işte olmayınca olmuyor demekki
Daha nice nice örnekler var böyle.

Papaz her zaman pilav yemiyor işte. Bir orijinalitesi olması gerekiyor, hatta bazen fazla orijinal olunca da beğenilmiyor, klişelere zorunlu olarak bulaşması da gerekiyor.


------------------------------

Veeee klişe deyince huzurlarınıza ben deniz geliyorum ve size klişe bir dizi nasıl olur ve nasıl bu klişeliğe rağmen onu yayınlayan kanalı kurulduğu günden beri tek başına ayakta tutar, anlatmak istiyorum.

Söz konusu hassasiyetlere gelince hiç eleştirel olmak istemiyorum, eleştireceksem de işin müdavimleri dışında pek anlaşılmayacak kalıplar ve isimler kullanmak istiyorum.

En başında eleştirel olmak istemiyorum ben, ne haddime bir kere...

Ama insan gördüklerini paylaşmak istiyor bir yerde, bu bireysel kişinin sizinle birşeyler konuşma ihtiyacı var okuyuşkancığım :)

O sebeple herşeyi bir kenara bırakalım, tüm ideolojilerimizi dışarıdaki vestiyere emanet edelim, (merak etmeyin çıkarken sapasağlam geri alacaksınız, zaten buraya ideolojiyle girmek yasak, içeride dövüyoruz) tüm anlayışsızlıklarımızı kapıdaki güvenliğe imza karşılığı verelim ve güçlü olduğu sürece üstüne dağlar gelse bile tınmayacak inançlarımızı kolumuza takarak bir bardak soğuk limonata içmeye girelim.

------------------------------


Racon değil kafa kesen dizileri, vatan düşmanı zannedilebileceğimiz veya topuklarımıza sıkılabileceği endişesiyle eleştirmekten korkuyoruz; bu nedenle seyirci kitlesinin daha mülayim, daha müsamahakar olduğuna kanaat getirebildiğimiz bir kanalın tüm dizilerini topluca irdeleme cesareti göstermiş bulunuyoruz, yoksa başımıza bir iş gelmeyecekse biz bazı dizileri sevmiyoruz!

  • Çok yoğun bir, "aslında bu olaylar her gün oluyor, yani gerçekler. Hatta bu gösterdiğimiz sahneler gerçek bir olaydan alındı, valla bak"zorlaması vardır. Yani seyirci olayların kurgu olduğunu hissederse diziye ve kanala olan güvenini kaybedecek gibi bir yükümlülük hissedilir.
  • Şimdi efendim bir kere bu dizilerde konu kötülerin iyilerle çarpışması ve sonuçta iyilerin kazanmasıdır. Kötüler ya ceza çekerek ve kötü olarak diziden ayrılırlar yada yine en başta cezalarını çekerek ve sonuçta iyi tarafa geçerek sona ulaşırlar, böylece herkes kazanır. İyiler zaten iyi oldukları için her halükarda kazanır.
  • İyi taraftaki olsun, kötü taraftaki olsun, tüm karakterler amaçlarına erişirler. Sonunda işleri bozulur veya bozulmaz ama illaki herkes en az bir kere amacına erişir.
Misal:
Kötü kadın, o adamı karısından boşatmak mı istiyor? Hoop bir iki son derece ucuz plan ve tadaaa; herif boşandı!
Birine Soğukluk Büyüsü (!?) mü yaptıracaksın? O büyü muhakkak tutar, isterse sahte üfürükçü olsun, hatta genellikle sahte üfürükçüdür o kişi, sonunda polis gelir tutuklar falan, ama onun yaptığı büyüler bile tutar, tutar yani...
Üniversiteye mi hazırlanıyorsun? Muhakkak kazanırsın abicim. İster devlet okulunda, ister terk edilmiş bir köyün tek göz okulunda eğitim almış ol, muhakkak kazanılır o üniversite. Bu senin için iyidir veya kötüdür ama bil ki kazanıldı o meret.
  • İyiler ya anneleriyle birlikte yaşar ya da sinirleri ameliyatla alınmış zannedilecek kadar sükunet içerisindeki ev arkadaşlarıyla. Kötüler ise illaki anne ve babalarıyla yaşar, baba da %80 yatalaktır.
  • Esas eve ya gelin gelen tüm kızlar istisnasız şirrettir, kem gözlüdür; yada gelinen o evdeki kaynana şirrettir, kem gözlüdür. Esas evden gelin giden tüm kızlar zavallıdır, eziktir, pollyannadır ve gidilen evde muhakkak kahpe bir görümce, o yoksa yine kazanda kaynayasıca bir kaynana vardır. Baba veya kayınpeder durumundakilerle damat veya içgüveyi durumdaki kişiler genellikle masumdur.
  • Herşeyin cezası bu dünyada görülür. Kimsenin ahı yerde kalmaz. Üstelik ah sahibi kişinin önünde gerçekleşir tüm olan bitenler. Ah sahibi kişi daima tevazu sahibidir, bu yüzden açıktan değil bıyık altından gülümseyerek başını sallar "yaa, işte böyle" der, hatta genellikle demez, üstüne bir de üzülür.
  • Türkü veya ilahi dışında herhangi bir türden müzik dinleyen herkes kötüdür. Genellikle pop, rap veya metal dinlenir. Telif hakkı olayına girmemek için midir nedir daima enstrumental parçalar çalar, şarkı sözü pek duyulmaz. Hatta bir keresinde çok aradığım bir enstrumental Personal Jesus remix'i duymuştum, sadece "reach out and touch faith" kısmı sözlüydü. (Bilen, duyan, gören varsa bir elleşin, Türkçe sözlerle komik birşeyler yapmak niyetindeyim, karaoke kralı olucam, Ajdar'a da vurucam kırbacı bu vesileyle..)
  • Hareketli müzik dinleyen tüm kadın karakterler "konsomatris"tir ve barlarda yaşarlar, erkekler ise henüz iyi tarafı tamamen yitirmemiş karakterlerdir. Elbetteki azıcık bile sertlik içeren tüm müzikler kötü, onları dinleyen ve es kaza siyah giyinen tüm karakterler "satanist"tir. O kadar değersizlerdir ki filmin sonunda onlara değinilmez bile, onlar kendi aralarında sonsuza kadar kötü tarafta yitip gitmeye mahkum olurlar. Tabii ana karakter olmadıkları sürece! Ana karakter eğer rock veya metal müzik dinleyen bir satanist ise, muhakkak sonunda doğru bulur ve zorunluymuşçasına ney veya saz çalmaya başlar. İstisnasızdır.
  • Ney çalan tüm karakterler dünyanın sırlarına vakıftır. Hele Mevlevîlik söz konusu olduğunda, semazen olmak isteyen herkes öbür gün 99 kere çark atmaya, yani dönmeye başlayabilir.
  • Kötü alışkanlıklara ilk sefede adapte olunur ve hemen havaya girilir. Hayatında ilk defa eline şırınga alan bir kişi kendi başına eroin uygulayabilir, ilk defa sigara içen biri öksürmek dışında herşeyi doğru yapar, ilk defa içki içen biri de ne alakaysa yine öksürür ve sabah uyandığında sadece başı ağrır.
  • Geliri yüksek olan herkes kirli para sahibidir. Bugüne kadar şahit olduğum hiçbir sahnede temiz zengin görmedim. Temizse bile ilerleyen zamanlarda karı dırdırı olsun, para hırsı olsun, cozutur. Hiçbir para sahibi kişi dizinin sonunda ihya olamaz.
  • Kötü karakterler eğer bir iş yerinde çalışıyorsa muhakkak o iş yerinin başına bir iş gelir, kaçarı yoktur. İyiler asla bir iş yerinde çalışmazlar, çalışsalar bile abartı derecede küçük esnaftırlar ve kendi dükkanlarında taş çatlasa bir çırak ile idare ederler. Ne çare ki kötü karakterin kötülük oranına göre o dükkanın da başına bir iş gelir. Neticede iş yerleri lanetlidir ve filmin sonuna erişemezler.
  • Başı açık kızlar kötüdür. Sadece bir dizinin bir bölümü hariç, ki sırf bu özelliği yüzünden kayda bile almak istedim. İnternette epey bir araştırdım, bulamadım (no-rapid piliiz) 
Sansürden geçireyim adını. Hmm... "Kaçıncı Soyut?" adlı bir diziydi. Kız kişi ailesine rağmen esasen gayet dindardı, erkek arkadaşı da genç bir imamdı (!) 23-25 yaşlarında falandılar. Nasıl tanışıp mercimeği fırına vermeye başladılar orasını kaçırdım.
Derken efendim bu kız, sırf erkek arkadaşı olan imamın inancını test etmek için annesinin başını açtırmaya çalışıyordu. Sonunda "bir kızın lafıyla annesinin inançlarına hakaret eden senin gibi biriyle birlikte olamam" diye terk ediyordu bizim imam efendiyi.
  • Dediğimiz gibi, başı açık tüm kızlar kötüdür. Başta hem başı açık hem de iyi tarafta gözükenlerin ise aileleri kötüdür ve sonunda o kızlarını da kötü yaparlar. Neticede kötüdürler.
  • Aileleriyle yaşadıkları sürece, ailesi kötü kendisi iyi olan kadın karakterler sonunda ailelerine uyarlar, erkek karakterler iyiyse iyi, kötüyse kötü olmaya devam ederler ama genellikle dayanamaz ve kötü yola saparlar. 
  • İyi taraftakilerin isimleri genellikle dini çağrışımlar yapan isimlerdir; Salih, Rıza, Abdullah, Ayşegül, Fatma, Zübeyde, Rabia ... Kötü taraftakiler ise daha popülize isimlere sahiptir; Deniz, Berkay, Cenk, Oktay, Okşan, Semra, Aslı... Kötü taraftakiler filmin sonunda iyi tarafa geçeceklerse, yani senaryoda bu öngörülmüşse dizi boyunca o karakterlerin adı pek zikredilmez!
  • Söz konusu millî birlik-beraberlik falan ise illaki ama illaki bir Rojat ve bir Berfin bulunur. Amet ve Ayşe gibi klasik isimlerdir bunlar, kesinlikle Rojat ve Berfin vardır. Başka isimler de verilmez, illlaaaki Rojan Rojat Rojda / Berf, Berfin, Berfo... Ah tabii bir de poşu...
  • Kötüler alayına kötüdür, genellikle maksatsız yere kötülük yaparlar. Onları kötülüğe iten belli birşey olması şart değildir. Ama genellikle iyiliğe karşılık kötülük yaparlar, iyi niyetli kaynanalarını, saçlarını süpürge eden annelerini sevmezler. İyiler ise serde iyilik olduğundan iyidirler ve zaman zaman bundan bıkıp, kötü tarafa geçebilirler. İyi tarafta olmalarının ekranda görünür sebebi anne babalarının da iyi olması, yani zaten iyi bir aileden geliyor olmasıdır. Ama ailenin iyi olması evladın iyi olmasının garantisi değildir.
  • Evlatları iyi olan anneler kötü olmaya, evlatları kötü olan anneler iyi olmaya mahkumdurlar. Bu kuralı kısmen de olsa tek bir karakterde bozarak orijinalliği sağlayan bir dizileri de vardır lakin.
Hmmm... Sansür, Sansür-Sen, Hatojhiri Sansürisan...
"Aklını Heba Et" diye bir diziydi, (o kadar uydurabildim:) )
Ama onda bile evlat kişi zamanında şerefsiz, düzenbaz ve asidir, sonradan ne olduysa yola gelmiştir; anne ise evladın asiliği zamanlarında iyidir, artık daha da iyidir.
  • Kötülerin hatalarını anlayıp iyi tarafa geçme ihtimali çok düşüktür ve genellikle kötü olarak ölürler; iyilerin yoldan çıkma ihtimali daha yüksektir.
  • İyiler asla gülmez, en fazla gülümserler. Kötüler diyaframdan gülerler, çok ucuz espirilerde camları titretirler ve her espiride muhakkak birilerini ezmek zorundadırlar.
  • Sanatçıların ilk işi dini eleştirmek, tanrının varlığını sorgulamaktır, ya tamamen inkar etmek ya da varlığını her fırsatta dile getirmektir. Sanatın hangi dalıyla uğraştıkları pek önemli değildir. Ama inkar eden sanatçılar genellikle heykeltraşlık, ressamlık, şarkıcılık, tiyatroculuk, şairlik gibi Avrupaî sanatlar icra ederler, varlığını kabul edenler multi enstrumanistler örneğin hem ney, hem saz, hem tambur çalmayı bilenler, gazelhanlar, mevlidhanlar, ebru sanatçıları, kumaş boyamacıları ve ahşap işçileridir.

Son olarak bayanlar, baylar;
  • Türkiye'nin batısında tek şehir İstanbul, İstanbul'un tek semti Fatih'tir.
  • Avrupadaki tek ülke Almanya, tek şehri Berlin'dir, belki ayda yılda bir de Frankfurt'tur.
  • Batıdaki en büyük ülke Amerika, tek şehri New York'tur.
  • Batı, "malesef" kötüdür ama birgün çok iyi olacaktır.
  • Doğu taraftaki tüm ülkeler mükemmeldir, harikadır, orada asla başınıza bir iş gelmez.
  • Esasen Türkiye'nin doğusundaki şehirlerde de başınıza bir iş gelmez, herkes cana yakın ve hoşgürlü insanlardır, başlarına bir iş gelen kişiler halka saygısızlıkları yüzünden bunları yaşamışlardır. Teröristler, bilhassa adı zikredilmeyerek taraf oluşturulmamaya özen gösterilen (!) PKK üyeleri, sevgi ve bilgiye aç insanlardır, etkileyici tek bir cümle söyleyerek terörden vazgeçirebilirsiniz. TSK da bundan feyz almalıdır! 
 ------------------------------

Partiden ayrılmadan önce yine nacizane birkaç süper yorumda daha bulunarak sizi ilim ve irfan denizimde alabora etmek niyetindeyim.

2002 yılında arkadaşımın kıytırık telefon kamerasıyla, kıytırık senaryolar ve kıytırık ortamlarla kıytırık filmler çekmeye başlamıştık.

Zamanla ışığın, kameranın, daha sonra kadrajın, hatta f değerinin ne olduğunu öğrenmiştik.

Gün geldi, sabahın köründe sokak lambasından gelen ışığı nasıl yakamoz gibi göstereceğimizi çözebilecek kadar da kendi çapımızda deneyim sahibi olduk.

Şimdi gözümüze çarpan ilk objeyi nasıl daha güzel ışıklandırabiliriz ve onu ne kadar daha değişik işlerde kullanabiliriz derdindeyiz.

Tüm bu işler bizi iki dakika eğlendirmekten ve yine aynı iki dakikada cüzdanımızı boşaltmaktan başka da bir işe yaramıyor.

Tabii bir de şu tarafı var;
Yönetmeninin, sırf masraf olmasın diye kayınçosunun köy evini, masraf olmasın diye baldızının arabasını, masraf olmasın diye konu komşusunu kullandığı, uğruna da hatrı sayılır miktarda paralar döktüğü, üstüne bilumum kontrat ve anlaşma imzaladığı bu yere yere yerden yere vurduğum dizimsiler, bir kanalı 9, öbür kanalı 13 yıldır ayakta tutmayı başarıyor.

İzleniyor.

Hiç kimse izlemese bile, nasıl olduğu muamma bir şekilde kendi sadık izleyici kitlesine sahip oluyor ve izleniyor.

Üstelik sırf "güneşsiz" diyemedi diye konservatuara alınmayan birinin gözlerinin içine baka baka, artikülasyonun içine turp sıka sıka, balgam söktürücü k harfiyle aklı sıra şive yapa yapa, anlı şanlı usta oyuncu payesi kazanıyor.

Hatta ona bile gerek kalmıyor, 15 dakika menşur olayım da isterlerse araya yastık niyetine beni koysunlar, diyenler de çıkıyor.

Sonuçta ortalık diziden ve oyuncudan geçilmiyor.

2009 yılında, sırf ulusal yayın olarak gösterime giren dizilerin sayısının 293 (küsüratlı söyleyeyim de salladığım anlaşılmasın) olduğunu biliyor muydunuz?

Peki, Vildan Atasever'e Aşkı- Memnu'daki için Nihal karakteri için teklif götürüldüğünü, fakat Vildan'ın "bu dizinin geleceği yok" diyerek teklifi reddettiğini?

Baykal Kent 'in "yahu iş istiyorum iş, dilencilik etmiyorum. Şu an kanallarda oynayan yüzlerce diziden bir tanesinde de bir Baykal Kent'e rol yok mu" diye hüngür hüngür, iki gözü iki çeşme ağladığını?

Vatan ve millet uğruna kafa kesen, yoksulları korumak için topuk sıkan, devletin bekası için mafyalık yapan masum Polat Alemdar efendimizi canlandıran, inanılmaz etkileyici oyunculuk sahibi Necati Şaşmaz ağa babamızın, turizm işletmecisi olduğunu ve bu diziden önce hiçbir oyunculuk deneyimi olmadığını?

------------------------------

Hasılı efendim bunlar ilginç şeylerdir.
3 cm kalınlığındaki geniş ekran dünyamıza sığdırdığımız hayatlar son derece acımasız, götürüsü getirisinden bin kat fazla ve inadına cazibe doludur.

"Dal Sökümü"nün yeni bölümünde Şah Rıza Bey'e inen inmenin tez vakitte kalkması dileğiyle...

Ve aynı bağlamda Firdevsk hanıma inen nüzulün de hiç kalkmaması dileğiyle.

Bizi izlemeye devam edin,
Sevgiyle kalın efendim.
(^_^)

------------------------------
 

Adnan Witherboynuuz efendinin yüz ifadesi her şeyi özetlemektedir.
Amma bir de oyunculuk moyunculuk, yastık mastık, rol icabı mol icabı derken
malı götüren bir Beren Saat vardır vesselam...

Aramaya İnanmak

İnanmalıyız, evet!

Bulunamayacak şeyleri arıyor olmamız değil mesele ayrıca!
Mesele, tamamiyle aradığımız yerin yanlış olması.

Yani örneğin Tek Boynuzlu At arıyorsanız ve bulamıyorsanız (bu yazıyı okuduğunuza göre Türkçeye hakim olduğunuzu ve Türkiye'de yaşadığınızı varsayıyorum) sorun sizdedir canım.

Türkiye'de en son 1800'lerin sonunda Uzun Yayla Atı yetişiyordu vahşi ortamında, onun da neslini kuruttuk, at mat kalmadı.
-----------------------------------------
İyi de abi, hadi ben insanım, aklım mantığım kıt da bazı şeyleri idrak edemiyorum;

Sen ki koskoca hamamböceği!
Nükleer serpintilere karşı koyabilen tek mahluk!
Sen ki böcekler arasında eğitilmeye en yatkın canlı!

Ne arıyorsun abi sazın içinde???

Saz yahu!
Bildiğin saz!
Hani şu Neşet Ertaş'ın çaldığı enstruman...

Babamın odasında, asılı durduğu yerden yanlışlıkla düşürmemle, bir yerine birşey oldu mu diye konrtol etmek için kılıfını çıkartıp sazın içine sızmış, eşşşekten hallice büyük olan, siyah, pırıl pırıl, iğrenç bir canlıyla göz göze gelmem bir oldu be anam babam...

Yahu ne işin var sazın içinde?
Hadi tamam, en elden dilden uzak mekan olarak sazını karar kıldın, besin kaynağı olarak da haydi diyelim sazın tahtasına vakti zamanında hapsolmuş mikroorganizmaları seçtin, çünkü bilemiyorum belki vejeteryansın, belki yalnız yaşamın getirdiği zorluklar, belki de bekarlık mahkum etti seni bu beslenme alışkanlığına, eyvallah...
Ama nasıl geçebildin abicim o kılıfı?
İğne bile batmayan sentetik bir kumaş ve zaten sıkışmış olan demirden fermuar engelini nasıl atlattın da girebildin o sazın içine?

Ne arıyordun orada abi?

Hayır sanat aşkı diyeceğim ama öğrendiğim kadarıyla sesten pek hazzetmez senin ırkın.

Her anlaşılamamış sanatçı gibi sen de mi toplumundan dışlanıp, her tarafı sarılı sarmalı örtüleri aşmayı göze alarak saza sığındın?

Ey Âşık Kara Fatma
Ey dertli Hamam Böceği
Ey Blatta Orientalis

Zambır zambır zam...

-----------------------------------------

Yaz geldiğinin habercisi olan birkaç şeyden biridir benim için Kertenkele...

Hatta uzaktan uzaktan severim de kendisini, hızı olsun,doğa koşullarına uyması olsun...

Bir de deniz kenarında, geceleri, herkes evlerine çekilmiş ve ortamda sadece kumsal ile sıcak ve ağır bir nem hissi varken, Kertenkele denilen bu zeki, çevik ve yüksek karakterli canlı, sanki tüm mevsimi, tüm gizemli güçleri yönetiyormuş gibi bir role bürünüyor gözümde; ayrıca bir seviyorum o zaman.

5 metreden daha fazla yakınımda olsun, ya terliği yapıştırırım ya da feryadı basarım, o ayrı mesele tabii!...

Deniz kenarında böyle etkileri olan bir canlının, iklimini yazları sıcak ve kurak (doğrudur) kışları soğuk ve kar yağışlı (soğuk evet ama kar yağışı denen şeyi 4 yıldır göremiyoruz) olarak yaşadığım memlekette hissettirdiği herhangi bir duygu (tiksinme dışında) olmamakla birlikte, pek göze çarpan bir varlığı da yok.

En azından, bu yaza kadar böyleydi!

Bile bile, eğlencesine, Kertenkyle (Kertenkaayyll) veya kısaca Kylie (Kayli. Sadece Kayli, Minok değil!) dediğim bu jöle kıvamındaki yaratığı, en azından evimin çevresinde hayatım boyunca hiç görmemiştim.

Kaldı ki evimin içinde, sümme hâşâ!
İlk defa birkaç gece önce, yatmadan önce camları kapatmak için pencere yöneldiğimde karşı karşıya geldik.

Başta bu tuhaf yaratığı renginden dolayı, zamanla kuruyup pencereden dökülen cam macunu zannetsem de bana göz kırptığında (evet resmen göz kırptı hayvan) karşımdakinin Kylie olduğunu anladım.

Pepsi reklamındaki gibi, şanslı bir ergenin kucağına oturduğu esnada Kylie Minogue'un kırptığı gözle uzaktan yakından alakası yoktu!*

Kendisine sormak istedim.

Neden 28 yıllık geçmişi olan bu apartmana ilk defa bugün gelme ihtiyacı duymuştu?

Neden bu apartmanın 3. katına kadar tırmanma zahmetine katlanmıştı?

Neden odamın penceresinden içeri girmişti?

Neden bana göz kırpmıştı?

Neden sıfırın sıfıra bölünmesi, matematikte tanımsıza denk geliyordu?

Acı veren tüm bu sorular, Kylie ile 10 saniyelik bakışmamızda aklımda parlayıverdi.

Birgün beni terk edecekti, biliyordum.

Oysaki o, şaşkınlıktan ne yapacağımı bilemediğimi anladığı anda kitaplığın arkasına gizlenmek suretiyle, işin tüm büyüsünü kaçırdı!

Hayvan!

Evime arsızca dalan hayvan!

Hem de yatak odama!

Vallahi şurada terliği yapıştırıverseydim, miss gibi nefs-i müdafaa'ya girerdi, yargılanmazdım bile!

Artık uykusuz kalmak pahasına odayı kimyasal silah deposuna çevirip Detan'ı olsun, Raid'i olsun, bilumum gazlarla doldurduktan sonra bir daha görmedim kendisini...

Birgün kitaplardan birinin içinden çürümüş cesedinin çıkacağını umuyorum.

Umarım Türk Vergi Sistemi kitabının içinden çıkar!

Hatta umarım çıkamaz da oradan!

Vergisi alınan Motorlu Taşıtlar altında kalasıca, tixinç şey!
Ne işiniz var oğlum odamda?
Kertile kertile kertilin e mi?
E.

Ayrıca abi bunların kuyruk bıraktıkları falan da yok. Bildiğin şehir efsanesi o!

Bir arkadaşımız yardımıyla resmen Mythbusters gibi bir olaya girip onlarca kertenkele yakalamıştık. (Daha doğrusu onlar yakalamıştı, ben uzaktan seyretmiştim) Demekki av partisi düzenleyip, yakalaması da mümkün canlılar bunlar! İçlerinde 10 cm. kadar olanlar da vardı,daha kısası da, çoook daha uzunu da. Hiç biri de "aman kaçayım, aman kimse beni yakalamasın" diye elini kolunu falan feda edip çok afedersiniz dötü kurtarmaya çalışmadı.

Hatta yakalandıktan sonra artiz artiz dayılandılar, "eee, yakaladın, ne halt edecen şimdi, madalya mı takalım" der gibi dik dik baktılar.
Başka da kayda değer birşey olmadı.

-----------------------------------------

Kedileeeöörrr.

Çok seviyorum onları, bugüne kadar bir yanlışlarını görmedim. 

Malum iş esnasında çıkardıkları sesleri iki sokak öteden duyurmasalar tam efendi hayvanlar diyeceğim ama neyse, cinsel anlamda fazla rahat olmalar benim değil toplumun suçu!

Neyse efendim, özetle ev kedisi olsun, sokak kedisi olsun severiz kendilerini, temsil ettikleri değerlere de saygı duyarız.

Lakin onların da tutarsızlıkları var be abi.

Eve gizlenmiş bir fareyi eliyle koymuş gibi, sanki özel olarak anlaşmışlar gibi bulmaları, elbetteki aradıkları şeyi nerede bulacaklarını iyi bilmelerinden kaynaklanıyor.

Ama gülüm ne işin var senin Yeşil Meram Apartmanlarının en tepesinde?

Resim bulamadım, yoluma da ters düşüyor gidip çekemedim, ama size biraz tarif edeyim; şehrin bir zamanlar, hatta şimdi için bile en yüksek apartmanlarından, tasarım olarak soğuk savaş dönemlerindeki Sovyet hapishanelerine benziyor, yani bir köşesine Kızıl bayrağı dikip tepesine de CCCP diye bir tabela asılsa bildiğin Gominist Moskof şeysi... Hele kapıları falan dazzzzzzzt diye açılıyor, zannedersin yeni mahkum alınacak hapishaneye de içeriden gardiyan geçişi sağlıyor. Yani öyle elini kolunu sallaya sallaya girmek pek mümkün değil. Bir de kuzey ve güney cephelerinde bir uçtaaaaaan bir uca, kesintisiz balkonlar var, her daire kendi balkonunu en fazla paravan kalınlığında bir duvarla eşit olarak ayırmış.

Yok ya işte bariz komün hayatı!

Deli gibi de merkezi bir yer böyle, hani geçtim kedi gibi küçük hayvanları, ben bile oralarda yürümeye korkuyorum birileri üzerimden geçer falan diye...

Orada oturan arkadaşımdan öğrendiğim üzere de "apartmanda hayvan beslemek yasak"

Neyse efendim bu sosyalist kedinin girişi çıkışı imkansız gizli istihbarat binasına sızmasıyla ilgili teorilerden biri ve bence en isabetlisi şu.

Şimdi bu hayvan, ki kendisine hayvan demeye utanıyorum, bildiğin gizli ajan, bu boydan boya uzanan balkonlar sayesinde ileri-geri hareket etme özgürlüğü kazandı; bazı evlerin pencereleri demir parmaklıklıydı ve onlar sayesinde yukarıya tırmanma imkanını da buldu; zaten eski Rus Jimnastikçiler gibi deli manyak bir esnekliğe de sahip olunca...

Valla bravo!

Ben üçüncü kattaki evimin balkonundan aşağıya bakmaya tırsıyorken, metrelerce yüksek düz duvara tırmanabilen bir hayvanı anca takdir ederim.

Lakin sormadan da edemem;

Niye çıktın o çatıya?

Tamam, en başta da söylediğimiz gibi cinsel özgürlükte sınır tanımayan bir nesilsiniz ama çıkılması son derece zor olan bir dama tek başına çıkıp, üstüne de kimse farketmediği için günlerce aç kaldıktan sonra ben ne anladım o cinsellikten, ne anladım o özgürlükten bre kedi...

Hakikaten maksat neydi acaba?

Nirvana'nın orada olduğunu mu düşünüyordu?

Rammstein Endüstriel Metal Sanayii'nin bir şarkısında bahsedildiği üzre sevdiği tarafından, oradan bir gül almak üzere mi görevlendirilmişti?

Sanırım hiçbir zaman öğrenemeyeceğim...

Tek bildiğim tüyleri paçavraya dönmüş, açlıktan kendini kaybetmiş, ne zamandan beri orada olduğu bile bilinmeyen bir kedinin, önüne konulan sütü içmeye bile mecali kalmamış olduğuydu.

Sonradan ayıldı, kendine geldi, bir iki lokma birşey yedi ve çekip gitti.

Taşığıdı ulvi amaç hakkındaki gazetecilerin ısrarlı sorularına herhangi bir yorum yapmadı yüzsüz herif!

-----------------------------------------  

Tabii şimdiye kadar anlattıklarım hep dört ayaklı hayvanların arayışları.

Ayak sayısı azaldıkça hayvanlık kat sayısının arttığını düşünmem için hayli güçlü sebeplerim var.

Mesela iki ayaklı hayvanlar!
----------------------------------------- 

Kanat sahibi olmak sizi mükemmel yapmaz canlarım.

Eğer gözlerinizin arasında burundan çoook daha uzun bir gaga olsaydı ve iki gözünüz arasındaki açı 100 dereceden fazla olsaydı, siz de yanlışlıkla girdiğiniz evden bir türlü çıkamaz, açık pencere dururken hemen yanındaki cama kafanızı vurmaya çalışırdınız.

Mesele bu değil!

Mesele ne kadar hayvan olduğunuzu, haydi daha kibar bir tabirle ne kadar insan olmadığınızı kendinizin bile farketmeyişiniz.

Ben mesela hiç bir zaman rakamları üçlü üçlü gruplandırılmamış telefon numaralarını okuyamadım hayatım boyunca, hani konumuz aramak ya!

Bu yüzden kimi aradığımı veya mesaj attığımı şöyle bir 5-10 kere kontrol eder, yine de yanlış kişiye gidebilme olasılığını düşünerek ona göre davranırım.

----------------------------------------- 

"Yenge annemler size geliyormuş haberiniz olsun"

Bu mesaj kesinlikle bana değildi.
Bir kere biyolojik olarak "yenge" olmam imkansız!
Ama ahlak olarak senin de insan olman imkansız canım.

"Yanlış numara efendim" diye cevap yazdım.
5 saniye ha geçti ha geçmedi ve tekrar mesaj geldi:

"Kmsn be!"

Sessiz harflerini ameliyatla aldırdığını düşündüğüm insan evladı, benim hiç tanımadığım birine, üstelik hiç de öyle bir zorunluluğum olmadığı halde "efendim" demiş olmamın farkına varamayacak kadar kıt biri olmalıydı ki böyle bir cevap yazmıştı.

O zaman aklıma gelseydi kontöre falan acımaz,döşerdim "asıl sen kimsin lan dürzü, bana ne senin yengenden, anandan, bacından" diye ama neyse ki gelmemiş aklıma.

"Afedersiniz ama asıl siz kimsiniz böyle böyle mesaj yazmışsınız" deyiverdim.

Yine kısa bir 5 saniye ve bıl kısaltmalı bir msj:
"Yha prdn no karşmş"

Bol sesli harfli bir cevap yazmak isterdim de işte, dediğim gibi aklıma gelmediydi o zaman, üstüne bir de ben "afedersiniz ama vattırı vızzırı..." dediğimle kalmış oldum, o oldu...

----------------------------------------- 

Bir başka aramaya inanan kişi örneği de tanıdığım (ama artık tanımamazlıktan geldiğim) bir arkadaştan (ama artık eski bir arkadaş) geliyor.

Hatta;
İşte o konuşmanın tam metni!!!

Şok Şok Şok... Filaş Filaş Filaş... Deklanşör Deklanşör Deklanşör...

x: Aramaya inanan (ve artık eski) arkadaşım
s: Syrano'nun S'si


x: syrano'cum selam, nabersin abi?

s: vay, sen beni arar mıydın ya? (gerçekten çok sevinmiştim) iyilik sağlık ne olsun işte, sen napıyorsun?
x: abi dükkandayım dedim ya...
s: ne dükkanı oğlum, ne ara başladın işe?
x: abi bi dur, acil yer lazım bana, olmadı benim baktığım, sizinki olsun.
s: ne yeri?
x: dün dedim ya, olmadı abi o iş. herşeyi çok görüyorlar bana yine.
s: (ha, hı, hö, ne?) abi ne yeri, ne işi, kimi kastediyorsun?
x: yok abi yok, benden istediklerinde hiç ikiletmediydim. hepsi o murat şerefsizi yüzünden. bi dilini tutamıyor.
s: abi hiçbirşey anlayamadım, doğru dürüst bir konuşsana sen!
x: ya bak ileride senin de işin düşer, şu konuştuğumuz işi diyorum. sizinkiler malatyada değil mi oğlum?
s: ne malatyası abi, evden dışarı çıkmıyoruzki biz.
x: illaki güç duruma düşüreceksiniz beni dimi? abinle konuştuğumuzda tamam dediydi ya lan!!
s: oğlum benim abim yokki ne diyorsun sen?

...on saniyelik sessizlik ve telefondan gelen tuş sesleri...


x: abi bak hele, kimseye söyleme tamam mı?

s: oğlum başlayacam şimdi işinizden ha!!! neyi söylemeyecek mişim?
x: abi pardon ya ben öbür syrano'yu arayacaktım, soy adlarınızı kaydetmemişim, 1, 2, diye yazmışım adlarınızı. abi çok özür dilerim ya, yanlış aramışım ben.
s: (dumurlardan dumur beğenmece) aşkolsun abi, asıl işin düşmese sen beni aramayacaktın ha. onu da yanlış aradın yani, gerçekten yazıklar olsun!
x: ya oğlum bi dur bak... ya lütfiyeyle arkadaşlarla toplanıcaz yılbaşı için, bizim evde olmadı da, öbür syrano olur dediydi, ben başka yerlere de bakıcam dediydim, olmayınca tamam o zaman demeye aradıydım, isimleriniz karışmış ya çok özür dilerim...
s: anlaşıldı abi sağol, çok sağol...
x: abi istersen sen de gel...
s: çattttt......

saniyeler içinde gelen mesaj:
abi valla kusura bakma, seni çağıracaktım zaten ben, pardon yaa...

O günden beri çağırmak bir yana, aramak bir yana, yaşadığından bile bir haber almış değilim...

Derdim de değil zaten!
-----------------------------------------

Sabahtan beri kaytan geçerek işi iyice mecaza dökmem bir yana, hakikatende insanın arayacağı, ulaşması zorsa da, hatta ulaşılamasa da bir bulması icap edeni olmalı be sevgili okuyanım, cancağızım!

Mutasavvıf ol Hakk'ı ara, Kapitalist ol sipaliyi ara, aşık ol maşuk ara...

Bulamasan bile ara a canım.

Üstelik bulamayınca da onun aslında olmadığını değil, belki de yanlış yerde aradığını düşün, bir sor kendi kendine...

Bilmem şu az önce yazdıklarım kadar ilgi çekici gelir mi ama ben yaşadığından bile emin olamadığım birini arayıp da buldum 8 sene sonunda.

Bulmamın, aslında hiçbir işe yaramayacağını öğrenmekten başka pek birşey geçmedi elime lâkin!

Belki de Allah buyurdu bana "beni arasaydın beni de bulacaktın; kulumu istedin, kulumu buldun" diye.

Sonuçta bu bile bir kazançtır.

Hiçbirşeyi olmayan biri için, herşeyden değerlidir bu!

-----------------------------------------

Derken bir sinir harbiyle hamam hariç hayatım boyunca her yerde karşıma çıkan hamamböcüsülerinden girip, yanlış kişiye mesaj atan aymazlardan çıkıp, işi teolojiye bağlayarak biraz daha vakit öldürmüş oldum.

Yazılırken gün ışığı gören ender yazılarımdan birini, hatta ilkini de bu aralar nedense alakalı alakasız her yerde kullanmak istediğim konuyla ilgili güzel bir söz ile bitirmek istiyorum:

Askerler palaskalarını yiyebilir, fakat tankların benzine ihtiyacı var.    ~~ Patton


Sevgiyle Kaliningrad
(^_^)

-----------------------------------------

İşte yukarıda bir yerde Kertenkylie ile ilgili verdiğimiz yıldızın (*) diğer ucu:
 Ve ne acıdır ki o Kylie, bu Kylie gibi Kertmiyordu...
Ben her ne kadar daha "more"unu "ask"sam da...


Master Musicians of Jajouka & 4000 Yıllık Rock 'n' Roll


Onlar Fas'ın gururu, Rif dağlarının davullu zurnalı sesi, Sufîzmin en müzikal, en heyecanlandırıcı, en coşkulu hali...


Yakın dönemde, bir tanecik ülkem Türkiye'de her meseleyi hakkıyla halletmişiz, milletçe hiçbir sorun bırakmamışız gibi, daha Din kelimesinden üç buçuk atma huyumuzu bile yenememişken İslam'da Müziğin Yerini tartıştığımız zamanlarda, Jajouka'nın Musikî Şinasları, kadim zamanlardan beri Afrika, Arap, Berberi, Çöl ve en nihayetinde İslam kültürünün en sıradışı müziğini icra ediyorlardı!

---------------------

Herkesin tuttuğu kendine olduğu kadar, inancı da, hatta inanmayıcığı da kendine olduğundan dolayı, ayrıca ikramiye olarak zaten benim de kendimde kimsenin görüşüne bir laf etme hakkı görmediğimden dolayı, ne laf sokacak, ne dünya düzeni hakkındaki kusursuz (!) görüşlerimi açıklayacak, ne de sizi afaroz (!?) edeceğim.

O yüzden sakin sakin, arkanızdaki herhangi bir oturma aparatına yaslanarak, en süperi de benim herkeslerden saklama arzusunda olduğum, kimselerin bilmesini istemediğim bir grubu, nasıl olduysa tanıtmaya niyetlenmemle büyük bir onura mazhar olarak, yine de arada dayanamayıp edebileceğim sürç-i lisanlara aldırmayarak okuyunuz efendim :)

---------------------

Bizim Fez şehrinden dolayı Fas dediğimiz, Avrupanın da Marakeş  şehrinden dolayı Morrocco dediği bu ülkenin, bir de kendi kendine verdiği isim var; Memalik El-Mağribiyye, Mağrib Memleketi. Batıdaki, "En Uzaktaki Ülke"...

Bu isim de, Osmanlı Devleti tarafından, o zamanlar için bilinen dünyanın en uzağındaki ülke olduğu için verilmiş. (Ayrıca bence çok romantik.)

İşte bu uzak ve romantik ülkede başlamış herşey!

Bir varmıııııış, bir yokmuuuuuuş...
Romalıların "Barbari" olarak nitelendirdiği, günümüzde pek bir farkı yokmuş gibi görünseler bile aslında Araplardan tamamen farklı bir kültürü olan Berberi kabilelerinden bir kabile varmış.

800 yılında (MÖ veya MS diyerek romantizmi bozmak istemedim, ama siz zaten tahmin etmişsinizdir milattan sonra olduğunu) Şeyh Seyyid Ahmet adında, (Yerel kaynaklarda Sidi Ahmad Sheikh) doğulu bir yabancı, Fas'ın kuzeyinde, Rif Dağlarının eteklerinde kalan Jajouka adlı küçük bir köye, İslam adında, daha önce adından başka birşeyi duyulmamış bir inançla birlikte gelmiş.

Grubun "Jajouka - Black Eyes" albümünde de görülen,
Rif Dağının Jajouka yakınlarında bulunan meşhur "Boujeloudin" mağarası.

Yerel halk, bu yabancıyı ve getirdiği inancı; Seyyid Ahmed de ziyaret ettiği bu ülkeyi çok beğenmiş ve ömrünü hem İslam'a hem de bu sıcak halka adamak üzere, yerleşmiş, yaşamış ve vefat etmiş.

Şeyh Seyyid Ahmed Türbesi ve
Grup Üyelerinden Muhammed "Mukaddem" Attar.

Seyyid Ahmed'in ziyaret ettiği bu köyde, soylarının ne zaman başladığı bilinemeyecek kadar eski, köklü, müzik tutkunu bir aile yaşıyormuş; Attar Ailesi...

Afrika müziğinin tüm ögelerini barındıran fakat aynı zamanda da tamamiyle kendilerine özgü olan bir tarzları varmış.
Su kamışı, pan-flüt, davul hatta zurnaya çok benzeyen Rhiata, tamamiyle Fas'a ait olan, sesi çalınışa göre hem ud, hem bass gitarı andıran Hajouj (diğer adıyla Sintir), şeklen hiçbirşeye benzemeyen garip perküsyon aletleri, birbirinin abartı derecede tekrarı ritmler, melodiler ve sözler; hiç bitmek bilmeyecekmiş gibi gelen bir hengame, cümbüş...


İslam gibi köklü değişiklikler vaad eden bu yeni inançla, Attar ailesinin müziğe bakış açısı da değişmiş.


Hayır!
Zannettiğimiz gibi "bundan böyle müzik sanatını haram bileceğiz" dememişler!


Pek şahit olamadığımız şekilde, tam tersini yapıp, "bu köklü kültürümüzü artık İslam ile birlikte anacak ve daha da geliştireceğiz" demişler.


Sonuç olarak bu başlangıcı bilinmeyen müzik, özünden hiçbirşey yitirmeden yeni ve daha güçlü bir şekilde yoluna devam etmiş.


---------------------

Egzotik, el değmemiş, keşfedilmeyi bekleyen gibi tabirlerin en çok kullanıldığı, Avrupa'da çalar saat cin zannedilirken Ortadoğu'da bilim ve sanat tarihinin en parlak dönemlerinin yaşandığı yıllarda, doğal olarak bu Jajouka köylüleri de özgün müziklerini yerel kültür olmaktan öteye taşıyamamışlar ve canları her istediklerinde ateş etrafına çember kurup tepine tepine hatta headbang bile yapa yapa eğleşip gitmişler.


Ta ki, modern dünyanın, yeni bir anlayış, yeni bir soluk aradığı; üst üste iki tane dünya savaşı yaşadıktan sonra her türlü sistemden, ideolojiden illallah ettiği, savaşmayıp sevişmek istediği yılların bir neticesi olarak Beat Kuşağı, Hippie Akımı gibi akımlar doğana kadar.


Zaten ne demiş Neyzen Tevfik: 

Zevkine payidarı yoktur bu işin,
Sevişin Gençler, sevişin...

1950'li yıllarda adını duyurmaya başlayan Beat Kuşağı temsilcisi yazarlar, popüler kültür karşıtı fikirleri nedeniyle, artık baydıkları kültürlerden uzaklaşıp, daha önce hiç dikkat etmedikleri Doğuya yönelmişler.


Akımın temsilcilerinden Brion Gysin ve Paul Bowles, 1950 yılında Fas'a yaptıkları bir gezide, Sidi Kachem (Seyyid Haşim) Festival'de Jajouka müzisyenlerinin bir gösterisine tanık olmuş ve daha önce hiç dinlemedikleri bu müziğe hayran kalmışlar. Tarz olarak o kadar alışılmadık, o kadar gizemli ve o kadar tarihi bir his uyanmış ki, daha sonra davet edip dinlettikleri, yine Beat akımı temsilcilerinden William S. Burroughs bu müzik için "4000 Yıllık Rock'N'Roll" tabirini kullanmış.


Bu ilginç müziği daha fazla tanımak ve tanıtmak için Amerika'ya döndüklerinde, The Rolling Stones grubunun gitaristi Brian Jones ile anlaşıp çalışmalar yapmaya karar vermişler.


Böylece, daha önce hiç yabancı bir yapımcıyla tanışmamış, hatta bir kayıt bile yayınlamamış olan Attar ailesi, nesilden nesile, babadan oğula aktarılan bu müziklerini, yüzlerce yıldan sonra ilk defa tanıtma imkanı bulmuş.


İlk albüm çalışmalarından bir sahne ve
ailenin eski reislerinden Ahmed Attar  (1968)


Ahmed Attar o tanışma gününü:

Brian Jones geldiğinde 20 yaşımdaydım ve babamdan davul çalmayı öğreniyordum. Yanında Brion ve Hamri de vardı (Muhammed Hamri - Fas'ın ünlü ressamlarından). Brian çok iyi biriydi, uzun saçları vardı ve gelip başımı okşamıştı. Babam Rhiata çalarken ben de davul çalıp onun için dansetmiştim. Onlar Jajouka için çok şeyler yapmışlardı.
diyerek anlatmış.


Vee en nihayetinde 1971 yılında ilk albüm "Brian Jones Presents: The Pipes of Pan at Jajouka" adıyla satışa sunulmuş.

  Bu desen desen kilimler size de tanıdık geldi mi :))

---------------------
Aile arazisi, aile mülkü gibi kavramlara aşina olsak da, Aile Müziği gibi bir şeyi pek duymadığımız için garip gelebilir ama sonuçta Attar Ailesinin şahsi müziği sayesinde Fas da dışarıya açılmaya başlamış böylece.

Türkiye'de, bir film festivalinde ucundan kıyısından Korkunç Muzır (Hö!?) adıyla gösterilen, Titanic ile bilumum ergenin aklını başından alan Kate Winslet'in başrolünde oynadığı, 1998 yapımı Hideous Kinky adında bir film, işte tam da o günleri konu alıyor...

Filmin sonunu söylemeden azıcık deyineyim hadi, madem ısrar ettiniz :)

Beat Kuşağının yol göstericiliği sayesinde Hippie'ler, sevgi, eğlence, macera ve gizem dolu Fas'a da yayılmaya başlarlar. Bunlardan bir tanesi de kocasından boşanmış, iki çocuklu, yaşadığı duygusal bunalımlar sonucu İslam'ı seçen (hah, direk dayayın şeriatçı film, gerici film diye, olur mu:) ) ve Fas'a taşınıp sufizmi öğrenmek isteyen bir kadın. (Evet, o kadın Kate Winslet oluyor.)
  Süprizi kaçmasın diye resim koymuyorum ama
Kate hanım kızımıza örtünmek de pek bir yakışıyor :)

---------------------

Bir kere tanındıktan sonra parayı kıran, karıyı kızı götüren, kardeşini bile yabancı bellerken yedi göbek uzaktan akrabası icat olan Yeşilçam klasiklerinin tam tersine, Jajoukalı bu amcalar, gerçekten çok saygı görmeye ve ülkelerinin gururu olmaya başlamışlar.


Alışık olmadığımız şekilde, hem herşeyi tadında bırakmasını, hem de grup içi kavgalar çıkartmamasını çok iyi bilmişler.


Gerçi nasıl küskünlük çıkartacaksın ki?
Bir davulcu baban, öteki flütçü enişten, Rhiata çalan adam kardeşin... Artı kırk küsür adamsınız, her biriniz dağılsa zirilyon tane yeni grup türer, müzik piyasasını allak bullak edersiniz.


Derken efendim,
Yoğun istek üzerine, hem müteveffa Brian Jones'un aziz ruhunu ihya etmek, hem de ilk albüm için kaydedilmiş fakat albüme konulmamış şarkılarını yayınlamak amacıyla, 1974 yılında yeni bir albüm daha çıkartmışlar; "Master Musicians of Jajouka"



Resimdeki kişi, ailenin eski üyelerinden Ali Mujdoubie.
Şimdi hayatta değil.

---------------------


İnsanlar bazen öldükleri için (her zaman değil ama, bazen, ara sıra) hatta Brian Jones bile öldüğü için, doğal olarak grup üyelerinden bazıları, hatta aile reisleri bile ara sıra ölmeye karar vermişler.


Bu gibi keyfi (!) değişikliklerden dolayı 1982 yılında ailenin başına, günümüzde de aile reisliğini sürdüren Bachir Attar geçmiş.



Bachir Attar aynı zamanda bir tane de solo albüm çıkartarak,
aile içinde de, ülke çapında da rüştünü kanıtlamış bir sanatçı.

Yeni nesil, yabancı dil bilen, pantolon giyebilen, Amerikan espirilerine gülebilen, prezentabl kişi Beşir Ağa'nın başa geçmesiyle işler azıcık farklı bir hal almış.


Ülkemizde daha yeni yeni gelişmeye başlayan "telif hakkına saygı" denilen şey, bu elleriyle çorba içen (!), saçlarında pire sirki kurulu (!!), medeniyetsiz (!!!) ülkede, her nasıl olduysa, çok önemli imiş! 

Bu yüzden aile üyelerinin aldığı bir karar ile "yerel" ölçekte kalmak isteyen ve albüm çıkartarak "dünya"ya açılmak isteyen, üyeleri arasında zerrece fark olmayıp sadece ismen farklı yeni bir oluşum doğmuş: "Master Musicians of Joujouka"

İki resim arasındaki bu farketmesi imkansız farkı belirtmek için tekrar edelim;
The Master Musicians of Jajouka led by Bachir Attar adında, dünyaya açılan bir grup,
Master Musicians of Joujouka adında, sadece Fas'ta çalmak isteyen, aynı kişilerden oluşan ayrı bir grup.

Bu ayrım ilk defa 1992 yılında çıkan Apocalypse Across the Sky albümü ile 1995 yılında çıkan Joujouka Black Eyes arasında görülmüş.


Bachir Attar ve Saz Arkadaşları olarak nitelendirilen ve şehirlerinin adını "Jajouka"olarak ifade eden grubun bu albümü tamamen stüdyo kaydı, baskın enstrumanlar Rhiata ve Hajouj, albümün genel teması ise derin bir gizem, bir esrar...

 
Yaşadıkları şehrin adını Joujouka olarak telaffuz etmeyi seçtikleri zaman ise kayıtlarını köy meydanında yapmayı tercih etmişler. Cûşa gelip nara atan amcalar, ritme kapılıp havhav çeken kuçu kuçular yanında, baskın enstruman flüt ve davul, tema ise köy yaşamı, ateş etrafında gece eğlenceleri ve transa geçiş.

---------------------

Gideceği yere adı kendisinden önce varan grubumuz, artık yurt dışındaki afrika müziği, etnik müzik, folk müzik, sufî müzik festivalleri gibi bir çok festivallere, hatta 1994 Woodstock festivaline (vay canına) çağırılmaya başlanmış.

Bir çok kez Amerika, Kanada ve Avrupa turnesi yapmışlar.(En çok da Kanada ve Fransa'ya gitmişler).

Sahi Sufî müzik denilince akla ilk gelenin Mevlevi Sema Ayinleri olduğu ülkemizde bu grup neden bu derece bilinmiyor acaba?

Bir keresinde Konya'da Qawwali (Hint usulü sufi müzik, peygambere methiye, hatta Mevlid-i Şerif diyelim :) gecesi düzenlenmişti, her yerde Nusrat Fateh Ali Khan (türün en büyük temsilcisi) posteri vardı, hayret etmiştim!

Müzik olayları söz konusu olunca, terör korkusu yüzünden Beyoncé konseri, hem de üst üste iki kere iptal edildiğinden, Rammstein Türkiye'yi sürekli teğet geçtiğinden (nihaaaaaaayet bu sene geliyorlar, diplomatik başarı! Onda da kendi başlarına değil, Sonisphere festivali çerçevesinde geliyorlar), OTEP Türkiye'nin haritadaki yerini bile bilmediğinden, Marilyn Manson'ı bu diyarlardan sağ salim gönderebilme endişesi yaşadığımızdan, Jajoukalılar için çok da fazla umutlanmam gerektiğini düşünüyorum. (Bu arada karşılaştırdığım kişilere bakar mısınız, bir yuh da kendime armağan ediyorum buradan :) )


 
2009 yılında çıkan, kayıtları 2007 yılında Portekiz - Centro Cultural de Belém'den alınan,
ilk konser albümleri, "Live Vol. 1"

---------------------

Elbette bu arada yine boş durmamışlar ve çeşitli filmlerin soundtracklarında da kendilerine yer edinmişler:
Ornette: Made in America (1985), The Sheltering Sky (1990), Naked Lunch (1991), The Cell (2000)...

İçlerinde özellikle The Cell / Hücre'nin bambaşka bir yeri var.

Jennifer Lopez kişisinin, beklenmedik şekilde mükemmel bir oyunculuk çıkarttığı, sembolizm, bilinç altı, rüya, korku gibi bilumum kavramın tavan yaptığı, mükemmel bir film.

Filmde çöl, dış dünyadan tamamen izole olmuş hasta bir çocuğun bilinç altını simgeliyordu.

Söz konusu çöl iken, çöl müziği de olmazsa olmazdı.
Bu yüzden direktör Tarsem Singh, kendi gibi etnik müzikle, dahası ortadoğu mistisizmiyle haşır neşir olan Talvin Singh ile, aynı zamanda da film müziklerinin ağa babalarından Howard Shore ile irtibata geçerek, bu konuda destek istedi.

Jennifer Lopez'in ata binebildiğini bilmiyordum.


Böylelikle Turntable'ını kuşanan Talvin, başından beri birlikte bir proje gerçekleştirmek için fırsat kolladığı Master Musicians of Jajouka'nın kapısını çalmaya gitti.

Aile büyüklerini toplayıp Londra'ya gittiğinde ise Londra Philharmonic (onlar halka değil, fil!) Orkestrasının başında Howard Shore onları bekliyordu.

Ucundan kıyısından örtüşmeyen kaideleri olan bu iki farklı müzik türünü bir araya getirmek Howard Shore için son derece ilginç (ve son derece güzel) bir deneyim olsa da, Talvin Singh'in en başarılı çalışmalarından biri de böylece ortaya çıkmış oldu:


 "Master Musicians of Jajouka Featuring Bachir Attar" adında, 
film için yapılan "You Can Find The Feeling" şarkısını da içeren,
World, Techno, Trance tarzlarında, şahane bir albüm. (2000).

---------------------

İşin böyle eğlencelik yanı olduğu kadar, sabahtan beri diye diye bitiremediğim bir de dinî kısmı varmış tabii.

Yatakların altından veya banyo küvetinden fırlayan, uzun siyah saçlı psikopat kız çocukları kadar orijinal olmasa da, doğal olarak bu eski toplumun da bazı batıl inançları varmış. Hatta antik dinlerinin izlerini hala taşıyorlarmış.

Örneğin, Şehvet Tanrıçası Qandisha, halen insanların peşini bırakmamış, yine arasıra şelalelerin arkasındaki gizli mağaralardan çıkıp insanlara saldırmaya, dans şeklindeki ayinlerini yapmaya devam ediyormuş.

Grubumuz o ayinlerden birini Apocalypse Across the Sky'a da almış:

"Bujioudia Bujioudia Dancing with Aisha Qandisha"

Tabii bu Qandisha'ya hizmet eden garip cinler de varmış. Onların adı da Bujioudia veya Boujeloud imiş. Koyun postu giyen, flüt ve def çalan, histerik bir yaratıkmış.



Muhammed Hamri'nin "Tales of Jajouka" serisinden bir Boujeloud Tasviri


 Ayin esnasında bir Boujeloud

Gariptir, bu Boujeloud denilen cin, adı söylenince gelmiyormuş veya Fas halkı "9 harfliler" demek zorunda hissetmiyormuş!
Hatta şehirlerinin en güzel kapılarından birine Bab-ı Boujeloud (Boujeloud Kapısı) adını bile vermişler.

Bana Babil'deki "İştar Kapısı"nı anımsattı.


Ve aynı zamanda peygamber için de şarkılar söylemişler. Hele bir tanesinin adı hayli ilginç:

2006 yılında çıkan albümün adı "Boujeloud" olmasına rağmen,
bu ilginç şarkılarının adı "Allah Wa Mohammed Al Houb Tennany"
"Allah And Mohamed Kiss My Heart"

Bir de, sanki tüm müslümanların aralarında anlaşmışçasına, en azından melodisiyle bildiği "Taleal Bedru Aleyna"nın, kendilerine özgü olan "Talaha l'Badro Alaina" versiyonu var ki...

Zannedersiniz bir peygamber karşılanmıyor da anlı şanlı düğün alayı geçiyor karşınızda :)

Yani insanın içinde İslamla ilgili herhangi bir duygu olmasa bile, sırf bu Jajoukalıların kahkahalarla söylemeleri hatrına bile dinlenir, o derece, eğlenceli!

Sözleri ve müziği de alıştığımızdan biraz farklı olduğu için, zaten İslamla sarmaş dolaş müzik severlerin iyice kalbini çalar artık...

Bu arada;
Tamam mitoloji dedik, İslam dedik, Sufizm dedik ama, işin bir de Trans yönü var.

Mevlevilerin Sema yapmaları; Mısırlıların, Mevlevilere benzeyen ama biraz daha farklı bir tarzı olan Tannura ile dönmeleri; Anadolu Alevîlerinin Semah'a durmaları, Caferilerin Kerbela Şehadetini anarken kendilerini zincirleyip jiletlemeleri, Hinduların Mantra okurken özel bir duruşla, hatta Yoga yaparak oturmaları ve bu yollarla kendilerinden geçmeleri gibi, Jajouka'da da Jidba denilen, önce yavaş yavaş ileri geri sallanmayla başlayan, ardından headbang'e benzer şekilde tüm vücudu savurmayla devam eden, her ileri-geri gidişte "Ya Allah" denilen veya Allah'ın isimlerinden biri söylenen, bir süre sonra bayılmalar yaşanmaya başlayan bir transa geçme yöntemi var. Geçiş hissini arttırmak için arasıra tütsü niyetine nane yaprakları yakılıp gezdiriliyor.


Dikkat: Telif Hakkı Vardır!!! Hakkı erkek ismidir!!!
Bu gördüğünüz son üç resim buradan alınmıştır.
"Sil ulan" derse hemen silerim, hiç acımam!

Bizim kültürümüzde bu işler iç huzur ve sükunet ile sağlanırken, değişik kültürlerde de coşku, haykırış ile sağlanıyormuş demekki...

Şimdi bu kızmak, yadırgamak için bir sebep mi?

Mevlana görseydi "bu bir fitnedir" der miydi?

---------------------

İşleri güçleri, yeni aile bireylerine müziklerini öğretip kültürlerini gelecek nesillere aktarmak, koyun gütmek, eğlenmek, üç günlük dünyada hayatın tadını çıkartmak, İsa'yı da, Musa'yı da gücendirmemek, bunun yanında Muhammed'i de onurlandırmak, Sidi Ahmad Sheikh'i de gururlandırmak olan bu Şakşukacı amcalarımız her gece, köylerinde turistleri ağırlamaya devam ediyorlar, elleriyle nane çayı servis ediyorlar, tüm fotoğraf isteklerinize gülerek hatta komik tipler yaparak cevap veriyorlar. Hatta onlar da sizin fotoğraflarınızı çekiyorlar! Hatta da hatta isterseniz size de çalmasını (şarkı!) öğretiyorlar.

Gösteri çadırı ve Jidba için ısınma hareketleri yapan iki izleyici.
Not: Emmimgiller kızmasın, bu resim de buradan alındı.

---------------------
İşte böyleyken böyle sevgili okurcusular :)
İlginç müzik alışkanlıklarımın ilginç örneklerinden birini, Jajouka Musiki Korosu ve Saz Heyeti'ni tanıtmış oldum böylece size. Dilerim siz de en az benim kadar sever, hayran kalırsınız.

Bunun yanında toplumumuzun yarayan kanalarından bazılarına da azıcık çomak soktum, yapmayacağımı söylediğim halde lisanımı sürçtürdüm dayanamayarak. Kimseyi gücendirmediğimi, kızdırmadığımı umuyorum.

Elimden gelse buraya adamların aldıkları nefesleri, hatta horlama kayıtlarını da koymak isterdim ama malum sebeplerden ötürü canım blogumun hak ortasına "Bu siteye erişim İstiklâl Mahkemesi kararınca engellenmiştir" yazılsın istemiyorum.
Yine de biraz araştırmayla bazı albümlerine ulaşmak mümkün.

---------------------
Müzik harikadır; müzik müthiştir; müzik, Allah'ın kullarına verdiği en güzel hediyelerdendir; dahası müzik, Allah'ın kullarını yaratırken içlerine yerleştirdiği bir ölçü birimidir!

Bir ritmi, belirli bir melodisi olmayan hiçbirşey yoktur.

Kalbin atışı, nehirlerin yükselip alçalması, gezegenlerin hareketleri, yıldız haritaları, altın oran, hastalık döngüleri, aşk...

Herşeyin sadece kulakla ve birazcık dikkatle, kolayca duyulabileceği bir müziği vardır.

Ruhunuzun müziğini doya doya tatmanız dileğiyle :)

Sevgiyle ve müzikle kalın
(^_^)

---------------------
 Boujeloud ayinlerinden birinde, Boujeloud'u canlandıran sevimli bir ağabey.
Çalan şarkının, romantizm anlayışında çığır açan adı ise:
"Al Younic Sharbouny Ate"
Your Eyes Are Like a Cup of Tea
Gözlerin, Bir Fincan Çay Gibi, Ey Sevgili :))